Umowa o wykonanie tatuażu w prawie polskim kwalifikowana jest jako umowa o dzieło. Zgodnie z art. 623 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Wynagrodzenie stanowi element przedmiotowo istotny umowy o dzieło, jest to więc umowa zawsze odpłatna.Umowa o dzieło należy do grupy umów o świadczenie usług (obok umowy zlecenia czy przechowania).

Wykonanie dzieła jest zasadniczym obowiązkiem przyjmującego zamówienie, o czym stanowi 627 k.c. Wykonanie dzieła jest procesem, w odniesieniu do którego możliwe jest wskazanie jego początkowego i końcowego momentu, w którym osiągany jest rezultat w postaci dzieła.

Co powinna zawierać umowa o wykonanie tatuażu?

Nieodłączną częścią umowy o wykonanie tatuażu powinna być tzw. ankieta medyczna.

Tak jak mówimy lekarzowi o tym co nas boli, czy trenerowi personalnemu o przebytych kontuzjach, tak osoby chcące być tatuowane powinny przekazać tatuatorowi wszystkie informacje o stanie swojego zdrowia, oraz zażywanych lekach. Jest to bardzo ważne, gdyż katalog przeciwwskazań do wykonania tatuażu jest bardzo szeroki. Począwszy od dolegliwości skórnych, pieprzyków, znamion, blizn w miejscu tatuowania, opryszczki, bielactwa, poprzez hemofilię, chorobę von Willebranda, epilepsję, choroby serca i układu krążenia, a także cukrzycę itd.

Wykonanie tatuażu osobie chorej na jedną z wyżej wymienionych chorób, może być fatalne w skutkach nie tylko dla Klienta (np. rozlanie się tuszu, zmiana koloru barwnika, powstanie trudno gojących się ran w miejscu tatuażu itp.), ale również dla właściciela salonu tatuażu (Klient może żądać znacznego odszkodowania).

Co jeszcze powinna zawierać umowa o wykonanie tatuażu?

  1. Oczywiście poinformowanie Klienta o przeciwwskazaniach do wykonania tatuażu (jest ich sporo).
  2. Instrukcję pielęgnacji tatuażu,
  3. Zgoda na przetwarzanie danych osobowych (w tym danych wrażliwych, np. tatuator powinien być poinformowany o tym że Klient jest nosicielem choroby zakaźnej).

Jak skonstruować umowę o wykonanie tatuażu aby chroniła salon przed ewentualnymi roszczeniami Klientów?

Umowa o wykonanie tatuażu powinna zawierać szereg zgód i oświadczeń Klienta, takich jak:

  • Zgoda Klienta na: określony wzór tatuażu (np. czcionkę), jego wielkość, sposób usytuowania na ciele Klienta, kolor;
  • Oświadczenie Klienta został poinformowany o sposobie przeprowadzenia zabiegu wykonania tatuażu, w szczególności że zabieg może łączyć się z odczuciem bólu;
  • Oświadczenie Klienta, że został poinformowany o typowych i nietypowych następstwach i powikłaniach po wykonaniu tatuażu;

Zgód i oświadczeń Klienta jest dużo więcej, powyżej prezentuje tylko niektóre z nich.

W Internecie krążą (zapewne używane przez wiele salonów tatuażu) formularze „Zgód na wykonanie tatuażu”. Jednakże nie stanowią one umowy na wykonanie tatuażu, a także zawierają klauzule abuzywne tj. niedozwolone klauzule umowne (stosowanie klauzul abuzywnych może łączyć się z wysoką karą nałożoną przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów).

Co z prawami autorskimi do wykonania tatuażu?

O ile kwestia praw autorskich do wykonanego tatuażu w prawie polskim jest w powijakach, to znane są w USA przykłady spraw o prawa autorskie do wykonanego tatuażu które skończyły się lukratywnymi wypłatami dla tatuatorów. Zatem warto jest unormować tą kwestie w umowie o wykonanie tatuażu.

Czy tatuatorowi przysługuje ochrona tak jak twórcy działa?

Utworem, zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Ostatnimi czasy, tatuaże to prawdziwe dzieła sztuki, przelane przez tatuatora na ciało ludzkie.

Jednakże wytatuowanie prostego wzoru, niemającego indywidualnego charakteru, a zatem niezawierającego elementów twórczych, nie będzie utworem i nie będzie korzystać z ochrony na gruncie ustawy o prawie autorskim.

Jakie prawa przysługują autorowi dzieła (tatuatorowi)?

Zgodnie z ustawą autor dzieła, ma prawo do:

  1. Autorstwa utworu,
  2. Oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo,
  3. Nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
  4. Decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
  5. Nadzorem nad sposobem korzystania z utworu.

Ale czy prawa autora tatuażu można odnieść do utworu (tatuażu), który jest utrwalony na nośniku jakim jest ciało ludzkie?

Otóż każdy człowiek ma przecież prawo do decydowania o własnym ciele. Zatem czy tatuator ma aż tak daleko idące prawa do ingerencji w ciało ludzkie?

Każdy zdrowo-rozsądkowo myślący człowiek stwierdzi, że to on ma prawo do decydowania czy tatuator może się podpisać pod tatuażem wykonanym na jego ciele czy też nie, czy może go poprawić, przerobić, ma prawo decydowania o tym w jaki sposób będzie go wykorzystywał itd.

O ile kwestie te wydają nam się oczywiste, to w praktyce sprawa nie wygląda tak kolorowo.

W ramach przykładu: piłkarz David Beckham został pozwany przez swojego tatuatora za publiczne prezentowanie tatuażu w kampanii reklamowej. Z kolei tatuator, który tatuował Mike’a Tysona pozwał wytwórnię Warner Brothers o naruszenie praw autorskich do tatuażu za wykorzystanie charakterystycznego wzoru jego tatuażu w filmie Kac Vegas.

Zatem jeśli jesteś tatuatorem, zabezpiecz swoje prawa autorskie do tatuażu w umowie z Klientem.

Jeśli potrzebujesz w tym zakresie porady prawnej, skontaktuj się z Kancelarią Radcy Prawnego Joanny Jachymiak – Rogala.